Ordunun Kurtuluşu Ve Adının Nereden Geldiği...


ORDUNUN KURULUŞU : Bucak 1948 yılında Trabzona bağlı bir kaza idi. 1864 yılında yayınlanan Vilayet Nizamnamesine göre memleketin müteaddit kıtaları , Livaların ilişkilerine göre muhtelif bölgelere ayrılarak , her devre vilayet adıyla anılacaktır. Her idare merkezinin bulunduğu sancakla beraber livalara bölünerek her bir sancakta mutasarrıflık idaresi kurulacaktır. Her sancak müteaddit kazalara ayrılarak her kaza bir kaymakam tarafından idare edilecektir. Kaydı konduğundan bu nizamname esas alınarak 1876da yürürlüğe giren idarei nevahi nizamnamesi ile kaza durumunda olağan ve adı 1869da (Ordu) ya çevrilen yeni Ordu kazasına ;Vona (Perşembe)-Ulubey-Hapsama(Gölköy) ve Bolaman bucakları bağlandı. Ordu kasabası 1883 yılında çarşısında çıkan bir yangınla büyük bir felakete maruz kalmıştır. Yangından sonra yeniden kurulan çarşı , muntazam caddelerle süslenmiş , çarşı içinde ve yakınındaki birçok bataklık kurutulmuş , deniz seviyesinden alçak olan bazı kısımlar kumlarla doldurularak fırtınalı havalarda denizin çarşıya basması önlenmiştir. Bu tarihlerde , şehrin düz mahalle ve Elmalık mahallesinde Rumlar ,Zaferi Milli , Taşbaşı Mahallelerinde Ermeniler Türklerle bir arada yaşıyor, diğer mahallelerde Kiraz limanı, Saray , Selimiye, Bucak ise tamamen Türklerle meskun bulunuyordu. Ordu 1920 yılına kadar kaza olarak kaldıktan sonra 17 Nisan 1920 tarih 69 sayılı (Ordu müstakil livası teşkiline dair kanun)la Merkezi Ordu olmak üzere , Canik (Samsun) sancağına merbut Fatsa ve Ünye kazalarının raptı ve ilhakı suretiyle Ordu Livası teşkil edilmiştir.

 

ORDU ADI NERDEN GELİYOR
Ordu ,Türkçe bir kelimedir. Aslında saray demektir sarayda genellikle hükümdar oturduğu için , bu tabir hakanın oturduğu şehir olarak kullanılmıştır. Ordu adının ilk defa Fatih devri arazi ve vergi tahrir defterinde , bir nahiye , Bucak adı olarak (Boluk-u Nibayet-i Ordu) ifadesi ile rastlanmıştır. Bayramlı Kasabasının kuruluşu bahsinde de belirtildiği gibi 1613 tarihli arazi vergi tahrir defterinde de Kaza i Bayramlı Nam-ı diğar ordu olarak anılır. Bu kayıtlara göre 15. Yüzyılın ikinci yarısından itibaren Ordu adı bir yerleşim yerinin ismi olarak kullanılır. Ordu adının verilişinin üzerine birçok söylentiler mevcuttur. Bu söylentilerin en yaygın olanı Ordu adının karargah, çadırlı, ordugah askeri birliğin konakladığı yer anlamında kullanıldığını ifade etmektedir. Bölgede askeri bir topluluğun yerleşmesi ile ilgili hikayelerden biri şöyledir. 18. Yüzyılın başlarında , Ordu şehrinin bu günkü yerinde ormanlar, çalılıklar, bataklıklar bulunmaktaydı. Boztepenin eteklerinde hiçbir mesken kurulmamıştı. Yamaçlarında Bayramlı halkının hayvanları otlatılırdı. Sahil ve çevresinde bataklıklar olduğu için biraz uzaktaki sırtın üzerinde bu günkü Bucak mahallesinde Bucak adlı bir köy bulunuyordu. Bayramlı civarında derebeyleri’nin nüfusu hakimdi. Osmanlı Devleti’nin devrelerde, İstanbul hükümetince muhassıl ve mütesellim namı ile yerini tutan yetkili kimseler başlangıçta hükümete bağlı iken nüfus ve kudret sahibi durumuna gelerek kendi başların buyruk olmaya başladılar. Bayramlı çevresindeki derebeyleri ise nüfuzca kalabalık olan aile fertlerine dayanarak dilediklerini yapmakta idiler. Bölgede bu yüzden asayiş kalmamıştı. Halk uzun süreden beri asayişsizlikten bıkmış usanmıştı. Yıllarca devam eden bu huzursuzluk nihayet İstanbul Hükümetince haber alındı. Padişah , mahalli asayiş kuvvetlerini önleyemeyeceğini düşünerek buraya bir askeri birlik göndermeye karar verdi. Hükümet Canikte (Samsun) bulunan Osman Paşaya geniş yetkiler verdi. Bu geniş yetkilerle karadan Bayramlıya doğru yola çıktı. Birliğin bir kısmı Ordu şehrinin güneyindeki Bucak köyünün kurulu olduğu sırtın eteklerinde konakladı Ordugah kurdu. Askerlerin bir kısmı ise Bayramlı çarşısında, caminin önündeki geniş düzlükte yerleşerek asayişi temin etti.Osman paşa askerlerinin asıl konaklama yeri Bucak semti idi. Askerler her gün sabahleyin buradan Bayramlı topraklarına girerek vazife görmekte, akşam vaktinde de tekrar ordugaha dönmekte idiler.
Gezilecek Yerler Tüm doğal güzellikleri sinesinde barındıran, yeşil ile mavinin kucaklaştığı Ordu ili, bitki örtüsü, güze kıyı, köy ve kumsalları, kıyı şeridinden hemen başlayan dağları, yükseltilerindeki uçsuz bucaksız ve birbirinden güzel yaylaları ile önemli turizm potansiyeline sahiptir. Ordu ilinin kuruluş yeri olan Kotyora (Bozukkale), kentin ikinci kuruluş yeri olan Bayramlı (bugün Eskipazar olarak biliniyor), Eski Cezaevi (Kilise), Bayadı Köyü sınırları içerisindeki Kurul Kayası Yerleşmesi, Etnografya Müzesi (Paşaoğlu Konağı), Büben Kaya Mezarları, Hatipli Mezarlığı il merkezindeki önemli tarihi değerlerdir. Tüm doğal güzellikleri sinesinde barındıran, yeşil ile mavinin kucaklaştığı Ordu ili, bitki örtüsü, güze kıyı, köy ve kumsalları, kıyı şeridinden hemen başlayan dağları, yükseltilerindeki uçsuz bucaksız ve birbirinden güzel yaylaları ile önemli turizm potansiyeline sahiptir.
Ordu ilinin kuruluş yeri olan Kotyora (Bozukkale), kentin ikinci kuruluş yeri olan Bayramlı (bugün Eskipazar olarak biliniyor), Eski Cezaevi (Kilise), Bayadı Köyü sınırları içerisindeki Kurul Kayası Yerleşmesi, Etnografya Müzesi (Paşaoğlu Konağı), Büben Kaya Mezarları, Hatipli Mezarlığı il merkezindeki önemli tarihi değerlerdir
İlçelerdeki tarihi yerlerden; Fatsa ilçesindeki Bolaman Kalesi Cıngırt Kayası; Ünye ilçesindeki Ünye Kalesi, Gürpınar Köyünde Kaya Mezarları, Şeyh Yunus Türbesi; Perşembe ilçesindeki Yason Kilisesi; Mesudiye ilçesindeki Meletios Kalesi, Kale köyü Kalesi, Kaya Mezarları; İkizce ilçesindeki Ağcakale Köyünde birinci derece arkeolojik sit alanı ilan edilen Gençağa Kalesi görülmeye değer tarihi yerlerdir.
Kurul Kayası Eski Yerleşim Alanı, merkez ilçe Bayadı Köyü Kurul Kayası üzerinde yer almaktadır. Bu alanda ana kayanın oyulması ile yapılmış bir sarnıç ve su yolu olduğu tahmin edilen basamaklarla aşağıya inen bir dehliz bulunmaktadır. Bunların yanı sıra bina kalıntıları ve değişik dönemlere ait seramik parçaları yüzeyde görülmektedir. Yason Burnu Doğal ve Arkeolojik Sit Alanı, Perşembe ilçesi Çaytepe Köyü sınırları içinde yer alan bu sit alanı, denize uzanan küçük bir yarımada şeklindedir. İkinci derece doğal ve arkeolojik sit alanı olarak korumaya alınmıştır. Bu alan üzerinde bir kilise, bahçe duvarı kalıntısı ile birlikte halen ayaktadır. Bunun yanı sıra deniz kıyısı boyunca uzanan duvar kalıntılarından bazı kısımlar, antik liman ve balık üretme havuzları günümüze kadar gelmiştir. Ordu ilinin yamaçlarına serildiği ve Türkülere konu olan Boztepe, Gülyalı ilçesinde doğal plajı ile Turnasuyu, Akkuş ilçesinde Küçükkertil, Fatsa ilçesinde Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilen Gaga Gölü, Gölköy ilçesinde Ulugöl, Harçbeli, kış sporlarının yapılabileceği Aydoğan Tepesi, Ulubey ilçesinde Sayacabaşı önemli doğal güzellikleridir. Ünye ilçesinde Çamlık Çakırtepe, Uzunkum, Mesudiye ilçesinde Eriçok Tepesi, Zile Yaylası, Cüle Yaylaları, Perşembe ilçesinde Efirli önemli yayla ve mesire alanlarıdır. İlde geleneksel mevsimlik yaşama biçimi olan yaylacılık günümüzde hala canlılığını sürdürmektedir. Turizm Merkezi ilan edilen Çambaşı Yaylası, Aybastı-Perşembe Yaylası, Mesudiye-Keyfalan Yaylası, Yeşilce-Topçam Yaylaları ve Akkuş-Argın Yaylası, ayrıca Cüle Yaylası, Aydoğan Yaylası, gerek doğal güzellikleri gerekse büyük yerleşim kapasiteleriyle Karadeniz Bölgesinin önemli mevsimlik rekreasyon alanlarıdır


Yorum Yaz